Kamerbrief over financiële positie onderwijsinstellingen

2019-10-15

De ministers Slob en Van Engelshoven hebben in een uitvoerige brief aan de Tweede Kamer geschreven over de financiële positie van onderwijsinstellingen, zoals deze blijkt uit de jaarverslagen van de instellingen. Enkele punten uit deze brief zijn:

  • De bewindslieden riepen in december 2018 onderwijsbesturen op minder voorzichtig te begroten en daarmee een toename van de reserves te voorkomen en een afbouw te realiseren. Omdat de oproep in de laatste maand van 2018 werd gedaan, vindt men het logisch dat er nog  geen merkbaar effect zichtbaar is in de jaarcijfers 2018 van de instellingen.
  • Er is daarom een analyse gemaakt van de meerjarenbegrotingen. Daaruit blijkt dat de sectoren van plan zijn hun reserves de komende jaren wel aan te spreken. De bewindslieden waarderen dit als positief. Tegelijkertijd vraagt men zich af of het begrote negatieve resultaat de komende jaren wel gerealiseerd zal worden. De ervaring leert dat  het resultaat dat instellingen realiseren in veel sectoren nog ver afligt van het resultaat dat ze zelf begroot hadden.
  • Er is een methode voor het signaleren bovenmatige reserves in de maak. Deze wordt in het voorjaar van 2020 vastgesteld. Hierbij wordt onder meer gebruik gemaakt van een onderzoek uit 2010.
  • De aanpak van de reserves is onderdeel van het bredere beleid van de ministers om de verantwoording in het onderwijs te verbeteren. De kracht van het stelsel is een evenwicht tussen vrijheid en vertrouwen, en verantwoordelijkheid nemen en verantwoording afleggen. Met de sectororganisaties worden afspraken gemaakt over het (verder) ontwikkelen van goede financiële en kwaliteitsbenchmarks en het stimuleren van benchlearning. Ook bevordert men beleidsrijk begroten en het verbeteren van de verslaglegging in het jaarverslag van onderwijsinstellingen. In dat kader is tijdens een Algemeen Overleg in de Kamer over lumpsum op 6 maart 2019 aangegeven dat besturen van onderwijsinstellingen zich in ieder geval ook in hun jaarverslag over 2019 en 2020 moeten verantwoorden over een aantal belangrijke maatschappelijke thema’s: strategisch personeelsbeleid, onderwijsachterstanden (alleen po), passend onderwijs, toetsing en examinering (alleen vo), allocatie van middelen binnen het schoolbestuur, werkdruk (alleen po) en vmbo techniek (alleen vo). De besturen ontvangen hierover binnenkort een brief van de minister. De laatste twee genoemde thema’s zijn reeds verplicht.